قرارداد هم بنیان گذاران چیست و هم بنیان گذار چه کسی است؟

قرارداد هم بنیان گذاران یکی از انواع قرارداد مشارکت مدنی یا قرارداد شراکت است.

به منظور راه اندازی هر کسب و کاری نیاز به زیر ساخت حقوقی دارید و یکی از مهم‌ترین زیر ساخت‌های هر کسب و کار، قرارداد است. بسیار دور از ذهن است که کسی بتواند به تنهایی و بدون وجود دیگران، یک کسب و کار موفق ایجاد کند و آن کسب و کار با فرض موفقیت اولیه نیز بتواند در ادامه راه، موفقیت خود را حفظ کند.

متاسفانه در اکثر اوقات، تفاهم نامه بنیان گذاران با بی‌توجهی همراه است. زیرا تشکیل‌دهندگان یک شرکت در اکثر اوقات به مسایل دیگری همچون جلو‌بردن دغدغه‌های مربوط به تاسیس شرکت یا پیش برد محصول فکر می‌کنند اما از اصل ماجرا غافل می‌شوند. اصل ماجرا چیست؟

تفاهم نامه هم بنیان گذاران!

این قرارداد، آینده کسب و کار و حیات یا مرگ آن را از همان ابتدای راه، مشخص و تضمین می‌کند.

می‌خواهید یک ایده را به محصول تبدیل کنید؟ می‌خواهید یک شرکت تاسیس کنید؟

ما مهم‌ترین نکات قرارداد هم بنیانگذاران را مورد بررسی قرار می‌دهیم. با ما همراه باشید.

قرارداد هم بنیانگذاران چیست؟

تفاهم نامه هم بنیان گذاران بین موسسین یک کسب و کار اصطلاحاً نوپا تنظیم و امضا می‌شود و از طریق این تفاهم نامه، میزان مشارکت و میزان سهام هریک از اعضای موسس تعیین خواهد شد.

البته از تفاهم نامه هم بنیانگذاران با نام‌های دیگری مانند قرارداد هم بنیان گذاران ، توافق نامه هم بنیانگذاران ، قرارداد موسسین ، Hackathon Collaboration Agreement   Co_Founder Agreement  و Founfers Agreement  نیز یاد می‌شود.

تفاهم نامه هم بنیانگذاران چه مبانی دارد؟

قرارداد بنیان گذاران دارای کلیات زیر است:

1. مشخصات بنیان گذاران؛
2. میزان مسئولیت و جزئیات نقش هریک از هم بنیان گذاران؛
3. حقوق و سهم هریک از هم بنیانگذاران؛
4. سازوکار تصمیم گیری‌ها؛
5. شیوه مالکیت سهام به نحو تدریجی؛
6. شرایط محرمانگی، عدم رقابت و همچنین مالکیت فکری (مالکیت معنوی)؛
7. مسائل مرتبط با عزل مدیران و همچنین کناره‌گیری موسسین یا مدیران به انضمام شیوه حل اختلافات.

تعریف سازوکار تصمیم‌گیری و حق رأی

تنظیم نقش‌ها بدون تعیین سازوکار تصمیم‌گیری کافی نیست.

قرارداد باید مشخص کند که تصمیمات روزمره و راهبردی چگونه گرفته می‌شوند، آیا هر بنیان‌گذار حق رأی برابر دارد یا وزن رأی‌ها بر اساس سهم تنظیم می‌شود. همچنین، باید فرآیند تصویب طرح‌ها، اختلافات رأی و روش حل آن‌ها را به صورت شفاف در متن قرارداد تعیین کنید.

بگذارید در این مورد یک مثال بزنیم. سه بنیان‌گذار داریم که سهم‌های متفاوت دارند: علی ۵۰٪، نرگس ۳۰٪ و سارا ۲۰٪. قرارداد مشخص می‌کند که تصمیمات روزمره مثل خرید تجهیزات کوچک با اکثریت ساده رأی گرفته می‌شود، اما تصمیمات راهبردی مانند جذب سرمایه، فروش شرکت یا تغییر سهام نیاز به اکثریت حداقل ۷۰٪ دارد. این یعنی علی به تنهایی نمی‌تواند تصمیمات حیاتی شرکت را بگیرد و نیاز به توافق حداقل یک بنیان‌گذار دیگر دارد.

شرایط ورود و خروج تدریجی (Vesting) سهام

برای جلوگیری از ترک ناگهانی یکی از بنیان‌گذاران با سهم کامل، قرارداد باید مکانیزم Vesting یا واگذاری تدریجی سهام را پیش‌بینی کند. به این ترتیب، سهم هر بنیان‌گذار طی یک دوره مشخص و تنها در صورت ادامه همکاری به ایشان تعلق می‌گیرد و امنیت مالکیت و تداوم پروژه تضمین می‌شود. این بند به حفظ تعادل در تیم و انگیزه برای ادامه فعالیت کمک می‌کند.

فرض کنید سه بنیان‌گذار داریم: علی، نرگس و سارا، هر کدام ۳۳٪ سهم دارند. شرط Vesting تعیین می‌کند که سهم هر فرد طی ۴ سال واگذار شود و هر سال ۲۵٪ از سهم به آن‌ها تعلق گیرد. اگر نرگس بعد از ۲ سال تیم را ترک کند، تنها ۵/۱ سهمش (۲۵٪ × ۲ سال = ۵۰٪ از ۳۳٪) به او تعلق می‌گیرد و مابقی سهم به شرکت بازمی‌گردد یا برای واگذاری به سایر بنیان‌گذاران نگه داشته می‌شود.

نقش‌ها و مسئولیت‌ها در قرارداد هم بنیان گذاران

در ابتدای صحبت‌هایمان بیان کردیم که کسب و کار موفق، نیازمند فعالیت گروهی است و همین مساله، نیاز به داشتن قرارداد هم بنیان گذاران را بیشتر می‌کند.

لازم است که نقش هریک از موسسین در تیم و شرکت و همچنین وظایفی که به عهده ایشان است کاملاً روشن شود و هیچ ابهامی در این مورد باقی نماند:

1. مدیر عملیاتی در قرارداد هم بنیان گذاران: مدیر عملیاتی نظارت‌کننده بر روند امور و فعالیت‌های شرکت است. در واقع، ایشان مدیریت جزئیات فعالیت‌ها را به عهده دارد. بررسی می‌کند که آیا شرکت در مدت مشخص شده، به اهداف خود رسیده است یا خیر؟
2. مدیر اجرایی: مدیر اجرایی، استراتژی شرکت را تعیین می‌کند. در مورد استخدام و تشکیل تیم ارشد تصمیم‌گیری خواهد کرد. او تصمیم‌گیری نهایی را در مورد همه امور و استفاده از منابع به عهده دارد.
3. مدیر مالی: ایشان مدیریت امور مالی را از طریق مشخص کردن روش هزینه منابع مالی مشخص خواهد کرد. تعیین بودجه به عهده مدیر مالی است.
4. مدیر بازاریابی در قرارداد هم بنیان گذاران: مسئولیت امور مارکتینگ و بازاریابی به عهده مدیر بازاریابی است. ایشان فروش محصول، تولید محصول و تبلیغ محصول را با توجه به واقعیت‌های موجود در بازار تعیین می‌کند..
5. مدیر تکنولوژی: کشف مسیر تکنولوژی به عهده مدیر تکنولوژی است. ایشان شرکت و ساختار کلی محصولات را از حیث مسایل مربوط به دنیای تکنولوژی به روز نگه می‌دارد.
6. مدیر کل در قرارداد هم بنیان گذاران: مدیر کل در یک شرکت عملکرد کارکنان را بررسی و کنترل می‌کند. با توجه به این وضعیت و وظیفه کلی، به نظر می‌رسد وظایف مدیر کل مثل یک مدیر منابع انسانی است. ایشان مسائل مالی و استراتژیک را بررسی می‌کند. بر همین اساس است که برخی اعتقاد دارند وظایف مدیر کل بسیار مبهم است و برخی اعتقاد دارند که استارت آپ نیازی به مدیر کل ندارد.

نکات مهمی که در تفاهم نامه هم بنیان گذاران اهمیت دارد

1. در قرارداد هم بنیان گذاران ، باید میزان سرمایه اولیه‌ای که توسط موسسین آورده شده ‌است تعیین شود. این سرمایه یا مادی و مالی است یا معنوی و بر اساس تخصص خواهد بود.
2. در توافق نامه هم بنیان گذاران باید نوشته شود که هرگونه افزایش سرمایه از سوی هریک از بنیان گذاران، باید به تایید کتبی تمام بنیان گذاران برسد.
3. درباره سهام، نیازی به دریافت سندی جدا از آنچه در تفاهم نامه هم بنیان گذاران نوشته شده است وجود ندارد.
4. اگر پیش از تنظیم قرارداد همبنیان گذاران ، هریک از موسسین از جیب خود هزینه‌هایی را برای تیم نموده باشد می‌تواند با ارائه رسید و گزارش هزینه‌های انجام شده، مبلغ پرداختی را از بودجه کلی شرکت دریافت کند. اما باید توجه داشت که در ابتدای راه و تا قبل از تشکیل و بزرگ شدن شرکت، بهتر است بودجه بندی هزینه کسب و کار شرکت توسط تمامی هم بنیان گذاران تایید شود تا بتوان به راحتی نسبت به مطالبه آن هزینه‌ها اقدام کرد.
5. فراموش نکنید که اگر قصد تشکیل شرکت سهامی یا شرکت با مسئولیت محدود را دارید، از نوشتن نام یکی از موسسین به عنوان نام شرکت خودداری شود. (به عنوان مثال شرکت مهندس خسروی) چرا که در این صورت، شرکت به عنوان یک شرکت تضامنی محسوب می‌شود و تمام مسئولیت‌ها متوجه شخص مهندس خسروی خواهد بود!

تقسیم سود میان هم بنیان گذاران در قرارداد هم بنیان گذاران

تقسیم سود بین هم بنیان گذاران به این صورت است که ابتدا هزینه‌هایی که هریک از موسسین پرداخت کرده‌اند از سود مشارکت کسر می‌شود و پس از آن، سود باقی‌مانده میان تمام سرمایه گذاران تقسیم خواهد شد. باید توجه داشت که هریک از بنیان گذاران بر اساس سهمی که در قرارداد هم بنیانگذاری برای ایشان تعیین شده و به امضا رسیده است مستحقق دریافت سود خواهد بود. بر همین اساس، مالک ایده بودن یا داشتن ارتباطات یا تجربه بیشتر یا داشتن قدرت ارتباط اجتماعی بالا، بخشی از موارد تاثیر گذار بر سهام هر بنیان گذار است.

لازم به ذکر است، در صورتی که پس از انعقاد قرارداد هم بنیان گذاران، اقدام به تاسیس شرکت کرده باشید، ملاک محاسبه سود میان طرفین بر اساس مفاد قانون تجارت و مستندات ثبتی و مالی شرکت شما است.

تعهد محرمانگی اطلاعات را به صورت قرارداد مجزا یا در دل قرارداد هم بنیان گذاران در نظر بگیریم؟

تعهد محرمانگی اطلاعات مشارکت و دست آورد‌ها به دو صورت قابل توافق است:

1. یا به عنوان یک قرارداد مجزا با عنوان قرارداد عدم افشای اطلاعات محرمانه یا قرارداد محرمانگی اطلاعات
2. یا در همان قرارداد هم بنیان گذاران ماده‌ای در این مورد قرار می‌گیرد و در خصوص جزئیات محرمانگی به صورت مفصل تعیین تکلیف می‌شود.

هر دو روش، با فرض اینکه به درستی انجام شود، معتبر است. بنابراین، اینکه قرارداد محرمانگی را به صورت مجزا تنظیم کنید یا به عنوان یک شرط ضمن عقد در دل قرارداد هم بنیان گذاران قرار بگیرد، به اراده خود شما وابسته است.

تکلیف اموال و دارایی‌های شرکت پس از انحلال

شرکت تا زمانی که حداقل دو شخص از موسسین حضور دارند به حیات خود ادامه می‌دهد و منحل نخواهد شد. اما اگر تمام موسسین کنار بروند یا عزل شوند، تفاهم نامه موسسین نیز به پایان می‌رسد و دارایی‌ها و مسئولیت‌های شرکت بین موسسین تقسیم می‌شود.

اگر تمام موسسین رای به انحلال شرکت بدهند یا هیچ کدام از موسسین، در شرکت باقی نمانند تمام دارایی مادی و معنوی شرکت به منظور فروش عرضه خواهد شد.

مبالغ حاصل از فروش اموال و دارایی‌ها، ابتدا صرف بازپرداخت هزینه‌های انجام شده توسط موسسین می‌شود و آنچه باقی می‌ماند به طور مساوی بین همگی تقسیم خواهد شد.

نکته مهم این است که موارد بالا بنا به مورد باید بر اساس مفاد قرارداد یا قانون تجارت انجام شود. ما در بالا، به صورت کلی در این خصوص صحبت کردیم اما انحلال قرارداد یا منحل کردن شرکت تجاری حسب مورد بر اساس متن قرارداد شما یا مواد قانون تجارت، ساختار، مراحل و تشریفات مختص به خود را دارا است. بنابراین در این خصوص، حتما از یک متخصص، مشورت کافی دریافت کنید.

حل اختلاف در قرارداد هم بنیانگذاران

یکی از بند‌های مهم تفاهم نامه هم بنیان گذاران بخش مربوط به حل اختلاف است. این بخش از قرارداد را می‌توانیم با تعیین داور یا دادگاه تنظیم کنیم.

شما می‌توانید برای تفاهم نامه خود یک داور در نظر بگیرید. به طور معمول داور شخصی است که صلاحیت داوری میان طرفین قرارداد را داشته باشد. بعضی از اشخاص، یک وکیل مجرب را به عنوان داور انتخاب می‌کنند. انتخاب داور به شما کمک می‌کند که فرآیند رسیدگی به اختلافات احتمالی را به سهولت و با سرعت بیشتری پیگیری کنید. با این حال، اگر تمایل داشته باشید، برای رسیدگی به اختلافات قراردادی می‌توانید در متن قرارداد به دادگاه یا سایر مراجع حل اختلاف اشاره کنید.

نکته مهم:

1. داور باید مطابق با قانون، برای انجام مسئولیت داوری از صلاحیت کافی برخوردار باشد.
2. رای داور، لازم الاجرا است و طرفین قرارداد ملزم خواهند بود که به حکم او در خصوص اختلافی که ایجاد شده است، عمل کنند.
3. داور باید با هیچ کدام از طرفین قرارداد، رابطه سببی و نسبی نداشته باشد.

اگر در متن قرارداد، در خصوص مرجع حل اختلاف صحبت نکنید، در صورت بروز اختلاف، باید به مراجع قضایی مراجعه شود و روند رسیدگی، تا حد زیادی زمانبر خواهد بود.

پیشنهاد ما در مورد قرارداد هم بنیان گذاران

تیم حقوقی رکلا، قرارداد هم بنیان گذاران را تنظیم کرده است. روی تصویر زیر بزنید و وارد توضیحات این قرارداد شوید. ضمن آنکه می‌توانید از خدمات مشاوره حقوقی تلفنی و تنظیم قرارداد اختصاصی نیز استفاده کنید. خدمات تنظیم قرارداد به صورت اختصاصی زمانی برای شما کاربرد خواهد داشت که بخواهید متن قرارداد، کاملا مطابق با شرایط خاص شما نوشته و تنظیم شود. برای مثال ممکن است برای شروع همکاری با یکدیگر، توافقات و شروط خاصی مدنظر داشته باشید که ترجیح دهید تمام آن شروط مورد توافق طرفین به صورت مکتوب در قرارداد ذکر شوند. در این موارد، می‌توانید فرآیند نگارش محتوای متن قرارداد مورد نظر خود را به کارشناسان حقوقی و وکلای مجرب تیم رکلا بسپارید. بعد از ثبت درخواست استفاده از این سرویس، در اسرع وقت با شما ارتباط می‌گیریم.