آیا فحاشی در فضای مجازی جرم است؟ مجازات فحاشي در فضاي مجازي چیست؟

جرم فحاشی در فضای مجازی

جرم فحاشی در فضای مجازی مانند جرم فحاشی در دنیای واقعی است و تفاوتی با آن ندارد. به همان میزان که فحاشی در دنیای واقعی، ناپسند و نکوهیده است و برای آن مجازات در نظر گرفته شده، برای جرم فحاشي در فضاي مجازي نیز مجازات تعیین شده است. همه گیر شدن استفاده از رایانه و تلفن‌های هوشمند و رشد روز افزون شبکه‌های اجتماعی باعث شده است که فعالیت در فضای مجازی بسیار گسترده باشد. کمتر کسی را می‌شناسید که از امکانات فضای مجازی استفاده نکند یا صفحه‌ای در شبکه‌های اجتماعی نداشته باشد. وجود پایگاه‌های مختلفی که از آن‌ها به عنوان صفحات یا اکانت‌های شبکه‌های اجتماعی نام می‌بریم، این امکان را ایجاد می‌کند که افراد بتوانند هر محتوایی را به اشتراک بگذارند.

از طرف دیگر، شبکه‌های اجتماعی شرایط را برای افراد با هویت جعلی نیز فراهم کرده‌اند. بسیاری از افراد با پنهان شدن پشت نام‌های غیر واقعی می‌توانند عامل انتشار بسیاری از حاشیه‌های منفی باشند. این حواشی در مواردی می‌تواند باعث ایجاد هرج و مرج و آشوب روانی یا حتی اجتماعی در فضای جامعه باشد و تاثیراتی بسیار فراتر از فضای مجازی برجای بگذارد. به همین دلیل است که رسیدگی، پیگیری و نظارت بر فعالیت افراد در فضای مجازی از مهمترین مواردی است که باید به آن پرداخته شود. در کشور ما مسئولیت رسیدگی به فضای مجازی در اختیار پلیس سایبری یا پلیس فتا است. لازم به یادآوری است که هر عملی در واقعیت، به عنوان جرم تعبیر شود و برای آن مجازات تعیین شده باشد، در فضای مجازی هم جرم است و باید با آن مقابله شود. یکی از شایع‌ترین این جرائم سایبری، جرم اهانت در فضای مجازی است.

آیا فحش دادن در فضای مجازی یک عمل مجرمانه است؟

گاهی پرسیده می‌شود که آیا فحش دادن در فضای مجازی جرم است ؟!

در جواب باید بگوییم که مگر تفاوتی هم میان عمل انجام شده در فضای مجازی با فحاشی در دنیای واقعی وجود دارد؟ از نگاه قانون مجازات، فحاشی و اهانت در هر مکان یا جایگاهی و به هر طریقی که به معنای فحاشی باشد، جرم است و مجازات دارد. افرادی که می‌پرسند آیا فحاشی در فضای مجازی جرم است ، احتمالا به این مساله فکر می‌کنند که فضای مجازی اهمیت کمتری دارد یا تاثیر کمتری برجای می‌گذارد. این استدلال به کلی اشتباه است.

جرم فحش در فضای مجازی را می‌توانیم از شیوه‌های جدید فحاشی در نظر بگیریم. این جرم در حقیقت شیوه جدیدی از فحاشی است و در عمل با شیوه سنتی آن هیچ تفاوتی ندارد. اگر غیر از این باشد و هر شخصی بتواند با اکانت‌های مجازی، هر موضوع بی اساسی را به شخص دیگر نسبت دهد و موجب آزردگی خاطر آن‌ها باشد، بدون شک آرامش و امنیت جامعه خدشه دار خواهد شد. جرم فحش در فضای مجازی مانند سایر اَشکال جرم فحش ، محاکمه می‌شود و به آن مجازات تعلق می‌گیرد. افراد مختلف می‌توانند با مدارکی که از فحاشی در دست دارند، برای تنظیم دادخواست اقدام کنند و لایحه توهین و فحاشی تقدیم دادگاه شود. هیچ شخصی اجازه ندارد به صرف استفاده از فضای مجازی، فحاشی کند یا اتهامات بی اساسی را به شخص دیگر نسبت دهد.

چرا مقابله با جرم فحاشی در فضای مجازی اهمیت دارد؟

مقابله با جرم اهانت در فضای مجازی اهمیت بسیاری دارد. رشد شبکه‌های اجتماعی، رشد تکنولوژی و سادگی دسترسی به اینترنت و استفاده از آن، شرایط را برای انجام انواع جرائم در فضای مجازی بسیار آسان کرده است. علاوه بر این، فضای مجازی کاربران بسیار زیادی دارد که موجب تاثیر گذاری و انتشار سریع مطالب در فضای جامعه می‌شود. از طرف دیگر فضای مجازی شرایطی را ایجاد می‌کند که گاهی دسترسی به شخصی که جرم فحاشی را انجام داده است، کمی مشکل می‌شود.

فحاشی به شخص دیگر می‌‌تواند درگیری‌های خانوادگی ایجاد کند و فحاشی به افراد در مقام‌های بالاتر مانند جرم توهین به رهبری می‌تواند امنیت جامعه را خدشه دار کند. با تمام مواردی که ذکر شد، احتمالا تا به اینجا متوجه اهمیت مقابله با جرم فحش دادن در فضای مجازی شده اید. با این جرم مانند سایر جرائم سایبری برخورد خواهد شد. هرچند که در هیچ یک از ماده‌های مربوط به جرائم در فضای مجازی به طور مستقیم به آن اشاره نشده است.

جرم فحاشی در فضای مجازی از نگاه قانون مجازات

حکم فحاشی ناموسی در فضای مجازی و به دنبال آن تعیین مجازات برای آن، براساس قانون مجازات تعیین می‌شود. این مجازات دقیقا همان مجازاتی است که برای فحاشی در دنیای واقعی مشخص شده است. ماده ۶۰۸ قانون مجازات در خصوص جرم فحاشی می‌گوید:

بی احترامی به افراد، از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ بی ادبانه، چنانچه موجب مجازات جرم قذف نباشد، شخص مرتکب به مجازات شلاق تا ۷۴ ضربه یا ۵۰ هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

علاوه بر این، قانون مجازات، مقام شخص را نیز مورد نظر قرار می‌دهد. اگر شخص از افراد عالی رتبه باشد یا موضوع مورد فحاشی از ارزش‌های دینی و اجتماعی مردم جامعه باشد، میزان مجازات افزایش پیدا خواهد کرد. ماده‌های ۵۱۳، ۵۱۴ و ۶۰۹ قانون مجازات و همچنین ماده ۴۲ قانون وکالت، به همراه ماده ۲۰ لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری و ماده ۳۰ قانون مطبوعات از جمله ماده‌هایی هستند که درباره جرم فحاشی صحبت کرده‌اند. در ادامه هر کدام از ماده‌های بالا را توضیح می‌دهیم.

ماده ۵۱۳ قانون مجازات

این ماده قانونی بیان می‌کنید که هرکس به اعتقادات مذهبی یا هریک از انبیاء بزرگ و امامان شیعه و حتی حضرت زهرا (س) اهانت کند به حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود.

ماده ۵۱۴ قانون مجازات

این قانون نیز بیان می‌کند که هر کس به بنیانگذار انقلاب و مقام معظم رهبری به هر شکل ممکن، اهانت کند مجازاتی به اندازه شش ماه تا دو سال حبس را تحمل خواهد کرد.

ماده ۶۰۹ قانون مجازات

این ماده قانونی نیز با توجه به سمت هر شخص تعیین تکلیف کرده است. این ماده قانونی می‌گوید:

«هر کس با توجه به سمت به یکی از روسای سه قوه یا معاونان ریاست دولت یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورا یا‌ نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانه‌ها و موسسات و شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها، در حال انجام وظیفه یا به سبب آن فحاشی کند به سه ماه تا شش ماه حبس یا تا (۷۴) ضربه شلاق یا پنجاه هزار ریال تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود.»

ماده ۴۲ قانون وکالت و ماده 20 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری

این ماده قانونی نیز بیان می‌کند که وکلا وظیفه دارند در دفاع خود در دادگاه و حتی در مقابل مقامات اداری و همچنین وکیل شخص مقابل (طرف دعوا) یا خود او، نهایت ادب و نزاکت را حفظ کنند. در غیر این صورت به مجازات انتظامی درجه 4 به بالا محکوم می‌شوند.

ماده 20 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری نیز در حمایت از وکیل دادگستری بیان می‌کند که هرکس به وکلای دادگستری فحاشی کند به حبس از پانزده روز تا سه ماه محکوم خواهد شد.

ماده ۳۰ قانون مطبوعات

مطابق با این ماده از قانون «انتشار هر نوع مطلب مشتمل بر تهمت یا فحش و الفاظ بی ادبانه و نظایر آن نسبت به افراد مختلف ممنوع است.‌ مدیر مسئول جهت مجازات به محاکم قضایی معرفی می‌گردد و تعقیب جرائم مزبور، موکول به دادخواست شاکی خصوصی است و در صورت استرداد‌ دادخواست، تعقیب در هر مرحله‌ای که باشد متوقف خواهد شد.»

با اینکه به طور مستقیم قانونی برای جرم فحاشی در فضای مجازی یا حتی مجازات فحاشی ناموسی در فضای مجازی وجود ندارد، اما با استناد به ماده‌هایی که در بالا بیان کردیم، این جرم پیگیری شده و مرتکب مجازات می‌شود.

پیشنهادی که ما داریم!

همانطور که می‌دانید، تیم حقوقی رکلا، یک مرجع تخصصی تنظیم لایحه است. شما می‌توانید درخواست تنظیم لایحه خود را ثبت کنید. ما در اسرع وقت تماس می‌گیریم و با شما مکالمه خواهیم داشت.

ثبت نظر یا سوال

دیدگاه ها
user-img
خدابنده
09:12
17 تیر 1400
5
سلام. در فضای مجازی شدیدا تهدید و فحش ناموسی بهم دادن. یه خانم به خودم و خانمم فحش داده و تهدید کرده. الان که شکایت کردم باز هم تهدید میکنن. البته همش توی تلگرام بوده. شماره طرف و اسم توی پروفایلش هست. آیا به نتیجه میرسم؟ آیا دادگاه کاری انجام میده؟ یا طرف فرار می‌کنه؟
user-img
سلام. وقت بخیر. در این مورد باید دلایل خود را جمع آوری کنید و به مرجع رسیدگی تقدیم شود. اینکه الان بگوییم به نتیجه می‌رسید یا خیر، پاسخ دقیقی نیست بلکه مقام قضایی با توجه به دلایل و شواهد شما، حکم صادر می‌کند.
user-img
تارا رستگار
15:29
30 تیر 1400
1
با سلام. یه نفر که سابقه دار هست به صورت پیام، هر روز فحش و تهمت برام می‌فرسته. جرمش چیه؟
user-img
سلام. وقت بخیر. ایشان ممکن است مرتکب جرم مزاحمت تلفنی و توهین به شما شده باشد.
user-img
هانیه
15:31
02 مرداد 1400
سلام. یک نفر به من فحش داده و ازش اسکرین شات دارم. اگر شکایت کنم به جایی می‌رسم یا نه؟
user-img
سلام. وقت بخیر. تصمیم نهایی با مقام محترم کیفری است اما داشتن دلایلی مانند اسکرین شات به شما کمک خواهد کرد.
user-img
رضایی
13:56
26 مرداد 1400
1
با سلام. بنده به خانمی که با شوهرم در ارتباط بوده با پیج فیک پیام دادم و بهش گفتم بی حیا و بی شرف. حالا این خانم میگه میرم پلیس فتا شکایت می‌کنم. آیا میتونه شکایت کنه و جرم هست کاری که کردم؟
user-img
سلام. وقت بخیر. ممکن است مصداق جرم فحاشی در فضای مجازی باشد اما به هر حال، در صورت وجود روابط نامشروع بین ایشان و شوهر شما، هردوی آن‌ها نیز ممکن است با عنوان روابط نامشروع تحت تعقیب قرار بگیرند.
user-img
مریم سالم
02:51
27 مرداد 1400
1
تنظیم لایحه برای تهمت و افترا و فحاشی در فضای مجازی میخواستم. هزینه‌اش چقدر میشه؟
user-img
سلام. وقت بخیر. لطفا درخواست تنظیم لایحه خودتان را ثبت کنید. همکارانم در دپارتمان پشتیبانی مشتریان با شما تماس خواهند داشت و شرایط ارائه خدمات تقدیم حضور شما خواهد شد.
user-img
سمیه فیروزپور
22:15
28 مرداد 1400
1
با سلام. ببخشید یه دختره که از اشناها هست چت‌های منو با نامزدم که نامزدی هم کنسل شده رو از توی گوشی نامزدم برداشته و مدام استوری می‌کنه که چت‌های فلانی با فلانی. آیا واقعا من کاری از دستم برمیاد انجام بدم؟ مدام فحاشی می‌کنه و تا جوابش رو میدم چت‌های من و نامزدم رو استوری می‌کنه. به نوعی تهدیده. خواهش می‌کنم پاسخ بدین.
user-img
سلام. وقت بخیر. می‌توانید علیه ایشان با اتهاماتی مانند توهین و فحاشی، تهدید و هتک حیثیت طرح دعوا کنید و برای ادعای خودتان به پیام‌های رد و بدل شده با ایشان استناد کنید.
user-img
م. ش.
09:29
30 مرداد 1400
سلام. شب به خیر. مدت دو سال هست که خانواده همسر برادرم به خاطر تقاضای طلاق برادرم از همسرش از طریق تلفن و اس ام اس و تلگرام اقدام به انواع تهدید و فحاشی و تهمت به برادرم و مادرم می‌کنند. این کارها توسط همسر سابق برادرم و ۵ تا از خواهرهایش انجام می‌شود. این عمل کثیف و زشت باعث اذیت روحی و روانی پدر و مادر پیرم و برادرم که بیمار هست شده است. خواهش می‌کنم راهنماییمون کنید که از طریق قانون چه کارهایی انجام بدیم تا بتونیم جلوی اعمال زشتشون که باعث بیماری روحی و جسمی پدر و مادرم شده رو بگیریم. باتشکر.
user-img
سلام. وقت بخیر. در این مورد باید علیه طرف مقابل، شکایت نامه تنظیم شود و به اتهام توهین و تهدید علیه مرتکب طرح دعوا کنید. برای این منظور، ابتدا یک شکایت نامه تنظیم کنید و سپس آن را در یکی از دفاتر خدمات قضایی ثبت کنید. ضمنا ترجیحا از تمام پیام‌های رد و بدل شده، نسخه پشتیبان داشته باشید تا در مقام دفاع از خودتان به آن‌ها استناد کنید.
user-img
راحله پیمانی
06:59
01 شهریور 1400
باسلام و صبح بخیر به شما. برای من در تاریخ 19 مرداد یک ویس فحاشی از برادرزاده‌ام فرستاده شد که مرا بینهایت منقلب کرد. چطور می‌توانم از ایشان شکایت کنم؟ باتشکر.
user-img
سلام. وقت بخیر. شکایت نامه خود را تنظیم و از طریق دفاتر خدمات قضایی اقدام کنید.
user-img
زهرا
12:40
04 شهریور 1400
سلام. دوست دختر شوهرم در واتس آپ با شوهرم چت کرده و من رو زن بد کاره خطاب کرده و من از اون چت عکس گرفتم. آیا می‌تونم شکایت کنم؟ با تشکر.
user-img
سلام. وقت بخیر. بله. شما می‌توانید با عناوین مجرمانه‌ای مانند رابطه نامشروع، علیه طرفین و با عنوان مجرمانه فحاشی، علیه خانم طرح دعوا کنید.
user-img
زهرا آذری
14:37
08 شهریور 1400
1
سلام خسته نباشین شخصی در یوتیوب بهم فحاشی کرده در حالی که من اصلا با اون حرف نمی‌‎زدم. ازش اسکرین شات دارم. چجور باید شکایت کنم آیا نتیجه‌‎ای هم خواهد داشت؟ پیشاپیش تشکر از پاسخگویی.
user-img
سلام. وقت بخیر. در صورتی که ایشان را می‌شناسید با مراجعه به دفاتر خدمات قضایی، شکایت نامه خود را جهت رسیدگی ارسال کنید. نتیجه دادن یا نتیجه ندادن چنین شکایت‌هایی نیازمند احراز تحقق عمل مجرمانه توهین است.